Geçtiğimiz günlerde sizlere netbook üzerinde çalışan Chromium OS ile ilgili deneyimlerimi anlatmıştım. Bu sefer de aynı sistemde çalıştırdığım Android işletim sistemiyle ilgili deneyimlerimden bahsedeceğim. Android bilindiği üzere son yılların en popüler mobil işletim sistemlerinden biri. Google tarafından geliştirilen bu ücretsiz işletim sistemi piyasadaki akıllı telefon ve tabletlerin çoğunda kullanılıyor. Donanım seçmemesi, esnekliği ve geniş yazılım desteği sayesinde çok popüler olan Android aslında ARM tabanlı mobil sistemlerde kullanılmak için tasarlanmış bir Linux türevi. Tabi işin içine Linux girince bağımsız geliştiriciler de boş durmuyor. Bir takım (çoğu Çinli olan) geliştiriciler Android işletim sistemini x86 tabanlı sistemlerde (yani neredeyse tüm masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda) çalışacak şekilde modifiye etmişler. Ben de elimdeki eski ve artık pek bir işe yaramayan netbook'a uygun olan versiyonu indirip denedim. Fikirlerimi zaten yazacağım, ama nasıl birşey olduğunu hazırladığım videoda izlerseniz çoğu şeyi daha net anlayabilirsiniz.
Video biraz uzun oldu, biliyorum, ama kamera karşısında (aslında arkasında) çok hızlı konuşabilen biri olmadığım için herşeyi hızlı hızlı anlatamadım. Videodaki çekim hataları (kameranın odaklanma problemleri), benden kaynaklanan anlatım bozuklukları ve benim Android konusundaki acemiliğim için peşinen özür dilerim. Neyse, videoda da gördüğünüz üzere Android benim külüstür netbook'umda şaşılacak derecede düzgün çalışıyor. Ufak tefek aksaklıklar var tabi, ama sonuçta bu işletim sistemi böyle bir makine için tasarlanmamış. Bilgisayarın yetersizliği de işi biraz bozuyor tabi, bunu da unutmamak lazım. İndirdiğim sürüm Asus EeePC'lere özel hazırlandığı için bilgisayarın özel fonksiyon tuşları bile sorunsuzca çalışıyordu. Kamera, kablosuz ağ kartı ve ses kartı da hiçbir ayar gerektirmeden çalıştı. Bilgisayara bağladığım kablosuz fareyi de anında tanıyan Android farenin kaydırma tekerleğinin bile düzgün çalışmasını sağladı. Açıkçası bu kadarını beklemiyordum, biraz şaşırdım.
Android kurulunca kendisini bir tablet zanneden Asus EeePC 1000H netbook tıpkı bir tablet gibi tuş kilidi ekranıyla açılıyor. Bu ekranı geçince de karşımıza Android'in ana ekranı geliyor. Buradaki kısayolları keyfimize göre değiştirebiliyoruz. Aslında bunları anlatmama gerek yok, çünkü tüm Android tabletlerde olan şeyler bunlar. Benimkinde ekstradan bir klavye var, o kadar. Fiziksel klavye yukarıda da yazdığım gibi gayet güzel çalışıyor, klavyedeki tüm tuşlar yapmaları gereken şeyi yapıyorlar. Fiziksel klavyeyle yaşadığım tek sıkıntı Türkçe klavyenin desteklenmiyor oluşu. Aslında Türkçe klavyeyle ilgili bir dosya gerekiyor tuş dizilimini sisteme tanıtmak için, ama o dosya maalesef bende yok. Aslında daha kolay bir çözüm de mevcut: External Keyboard Helper isimli yazılım tuş dizilimleri dahil harici klavyeyle ilgili pekçok sorunu çözebiliyor, tabi makul bir ücret karşılığında. Bu yazılımın tam sürümünü Google Play Store üzerinden 2$ gibi bir ücret karşılığında indirebilirsiniz. Ben videoyu çektiğimde bu yazılımdan habersizdim, daha sonra yükledim ve sorunu çözdüm. Başlangıçta Türkçe harf yazamamak biraz sıkıntı yaratsa da çok kafaya takılacak birşey değil, ama noktalama işaretleri bazen çok uğraştırabiliyor. Noktalama işaretleri ve özel semboller (@, $, # gibi) İngilizce klavyede farklı yerlerde oldukları için bunları bulmak biraz zaman alıyor. Umarım ileriki sürümlerde bu sıkıntı giderilir ve ekstra yazılımlara gerek kalmaz, çünkü bu şekilde yazı yazmak gerçekten zor.
Android bu tip bir donanım için hazırlanmadığından bazı konularda sıkıntı çıkabiliyor tabi. Mesela oyunlar birazcık da ekran kartı desteği gerektirdikleri için (ve ilk nesil Netbook platformları birkaç transistörün birlikte takılmasından müteşekkil basit bir GPU kullandığı için) çalışmamazlık yapabiliyorlar. Bazı oyunlar hiç çalışmazken bazıları da bazen çalışıp bazen çalışmıyorlar. Örneğin videoyu çekerken Angry Birds'ün azizliğine uğradım, halbuki önceki denemelerimde çalışmıştı. Cihazın kullanım amacı oyun oynamak olmadığı için bu aksaklıkları hoşgörüyorum, ama oyunlar sorunsuzca çalışsaydı daha da güzel olurdu.
Neyse, eğer içinizde yeterince merak uyandırdıysam kurulum faslına geçebiliriz. Kurulum için deneme yapabileceğiniz bir bilgisayar, iki adet flash disk (birini sadece kurulum için kullanacağız, diğeri ise Android için sistem diskimiz olacak) ve şuradan indireceğiniz ISO kalıbı gerekli. Ben EeePC için olan sürümü kurduğum flash diskle farklı bilgisayarları da açtım, ufak tefek aksaklıklar olmasına rağmen yine de Android'i çalıştırdılar. Tabi ekstra donanımlar çalışmayabiliyor. Bu yüzden donanımınıza en uygun olan sürümü seçmeye çalışın, böylece ağ veya ses problemleri yaşama ihtimaliniz düşer. Bir de bu sitedeki Android kalıplarını alıp modifiye eden kişilerin hazırladığı sürümler var, onları da deneyebilirsiniz. Bunlar bazı ufak tefek aksaklıkları gideriyorlar, mesela bu sitedeki EeePC için hazırlanmış kalıp sadece 1GB sistem belleğini tanıyabilirken daha gelişmiş netbooklara uygun ve 2GB bellek tanıyabilen sürümler de mevcut. Biraz araştırma yapmak gerekiyor, ama bu bence ikinci planda olan birşey. Önceliğimiz projenin ana sayfasındaki versiyonlardan birini çalıştırmak.
laptop etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
laptop etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
25 Aralık 2012 Salı
Netbook üzerinde Android deneyimleri ve kurulum rehberi
10 Kasım 2012 Cumartesi
Eski bilgisayarınıza can verin - Chromium OS kurulumu ve kullanımı
Büyük ihtimalle daha önce duymuşsunuzdur, Google'ın Android haricinde geliştirdiği bir işletim sistemi daha var. Chromium OS denen bu işletim sistemi tamamen bilgisayarlarımızda kullandığımız Chrome tarayıcısı üzerine kurulu. Yalnız, çoğu kişi bu işletim sistemini Google'ın kaynak kodlarını açmadığı Chrome OS isimli işletim sistemiyle karıştırıyor. Aslında bu ikisi birbirine çok benziyor, ama Chromium OS açık kaynaklı. Tamamen ücretsiz sunulan Chromium OS aslında Linux çekirdeği üzerinde çalışıyor. Arayüzü neredeyse tamamen Chrome tarayıcısından oluşuyor. Sistem ayarları penceresi bile Chrome'un ayar penceresinin biraz daha kalabalık olanı. Tarayıcı penceresinin gözükmediği bir masaüstü var tabi, ama burada tıklanan herşey bir şekilde tarayıcıyı açıyor. Uygulamalar tarayıcı üzerinde çalışıyor. Native Client teknolojisi sayesinde tarayıcı üzerinden çalışan uygulamalar sistem kaynaklarına doğrudan erişebiliyorlar, böylece bazı "ciddi" oyunları bile tarayıcı üzerinden oynayabiliyoruz. Tabi bu "ciddi" oyunlar için biraz donanım gerekiyor. Chromium OS'un esprisi düşük donanım gereksinimleri. Bu yazıyı yazış amaçlarımdan biri de buna değinmekti zaten. Chromium en zayıf bilgisayarlarda bile kısa sürede açılıyor ve kabul edilebilir hızda çalışıyor. Örneğin; benim "ölü" netbookumda, eşantiyon olarak gelmiş çok yavaş bir flash belleğe kuruluyken bile 25 saniye civarında açıldı. Şifre girmeyi filan da eklersek 30-35 saniyede sistem kullanılabilir hale geliyor.
Bu bilgisayarda Windows XP ve Ubuntu da var. İkisinin de açılması dakikalar sürüyor, insanın bilgisayar kullanma isteği o esnada uçup gidiyor. Daha hızlı bir USB disk kullansaydım bu açılış süresi daha da kısalırdı. Deneme amaçlı kullandığım için masrafa girmek istemedim, bu yavaş diske kurdum Chromium OS'u. Tabi bilgisayarın da biraz daha "iyi" olması bu süreyi kısaltır.
Chromium OS'un kurulumu oldukça kolay. Hexxeh isimli (gerçek ismi bu değildir umarım) geliştiricinin sitesinden işletim sisteminin son sürümünü indirmek gerekiyor. Dosyalar çok büyük değil, 250MB civarında. İki sürüm var: Vanilla ve Lime. Vanilla daha güncel, ama donanım uyumluluğu biraz daha sınırlı. Lime ise biraz daha geriden takip ediyor (son sürümü 8 Temmuz 2012'de yayınlanmış) ama daha fazla donanıma destek veriyor. Vanilla sürümü benim denediğim cihazlarda çalışmadı, bu yüzden Lime kullanıyorum. Siz de bunu denemek isterseniz önce Vanilla'yı indirip bir deneyin, eğer olmazsa Lime'a geçin. Güncel yazılım her zaman iyidir, ama düzgün çalışmamasındansa birkaç ay önceye ait olmasını tercih ederim. Neyse, tercih ettiğiniz sürümü indirdikten sonra WinRAR gibi bir yazılımla arşiv dosyasını açarak içindeki imaj dosyasını çıkartmanız gerekiyor. İmaj dosyasını doğrudan flash belleğe atmak işi çözmüyor tabi. Windows Image Writer isimli yazılımla (şuradan indirebilirsiniz) kapasitesi 4GB ve üzeri olan bir flash belleğe bunu yazmanız gerekiyor.
Bu yazma işlemi kullandığınız flash belleğin hızına bağlı olarak yirmi dakika kadar sürebiliyor. Daha hızlı bir USB bellekle çok daha kısa sürede bitebilir tabi, benimki oldukça yavaştı. Daha sonra bu flash belleği kullanacağımız bilgisayara bağlayıp BIOS'a giriyoruz. BIOS'ta açılış sıralaması bölümüne girip USB belleği ilk sıraya yerleştiriyoruz. Böylece araya sabit diskteki diğer işletim sistemleri girmeden bilgisayar doğrudan flash diskteki Chromium OS'u açacak. Bu ayarlamayı yaptıktan sonra BIOS'tan çıkıyoruz. Bilgisayar yeniden başlıyor tabi. Eğer ayarlarda herhangi bir hata yapmamışsanız veya imaj dosyasının diske yazılmasında bir problem olmadıysa kısa süre sonra Chromium OS sizi karşılıyor. İlk açılışta ülke ve klavye dili seçimini yapıyoruz. Bunları bir kere yapmak yeterli, bir daha sormuyor zaten. Bir de bilgisayarı Google hesabımızla ilişkilendirmemiz gerekiyor. Eğer bir Google hesabınız (Gmail hesabı da olur tabi) yoksa ve Chromium OS kullanmak istiyorsanız bir hesap açmanızı öneririm. Chromium OS'u herhangi bir hesap bilgisi girmeden, konuk olarak da kullanmak mümkün, ama sistemin tam işlevselliğinden faydalanmak için bir Google hesabı gerekiyor. Kurulum bu kadar, bundan sonra Chromium OS'u kullanmaya başlayabiliriz. Aşağıdaki videoda Chromium OS kullanımının nasıl birşey olduğunu görebilirsiniz. Hiç konuşmadığım için biraz sıkıcı olmuş, ama idare edeceksiniz artık.
Bir elimle kamerayı tutup bir elimle de bilgisayarı kullandığım, aynı anda hem kameranın ekranına, hem de bilgisayarın ekranına baktığım için hem video biraz sarsıntılı oldu, hem de bilgisayarı pek seri kullanamadım. Bir de asıl işi video çekmek olmayan bir cihazla çekim yaptığım için ara sıra odaklama problemleri yaşandı. Amatör olunca böyle oluyor işte, kusuruma bakmayın. Neyse, gördüğünüz gibi Chromium OS oldukça basit bir arayüze sahip. Sistem açıldığı gibi karşımıza tarayıcı çıkıyor. Bir sekmede de dosya yöneticisini açıyor, buradan bilgisayardaki diğer diskleri ve onların içindeki verileri görebiliyoruz. Bir uygulama mağazası mevcut, buradan hepsi web tabanlı olan uygulamaları indirip kurabiliyoruz. Bunlar birer tarayıcı eklentisi aslında, ama işletim sisteminin kendisi zaten tarayıcıdan müteşekkil olduğu için uygulama gibi çalışıyorlar. Uygulamaların çoğu iletişim amaçlı. Bir de oyunlar var tabi, ama bilgisayarımın performansı oyun oynamaya pek elverişli olmadığı için videoda göstermek mümkün olmadı. Ayar ekranı Chrome'dan alıştığımız şekilde, ama fare hassasiyeti gibi bazı ek ayarlar mevcut. Fazla karmaşık birşey yok, herşey olabildiğince basite indirgenmiş.
Performans konusu biraz karmaşık. Şöyle ki, benim deneme yaptığım cihaz bir Asus EeePC 1000H netbook. Bu çok yavaş bir bilgisayar, ilk çıkan netbooklardan biri. Çok ilkel tek çekirdekli ve 1.6GHz hızında çalışan bir Atom işlemciye (N270), 1GB belleğe ve ilkel bir dahili ekran kartına sahip. Üstelik, deneme amacıyla işletim sistemini kurduğum USB bellek de çok yavaş. Sistem bu disk üzerinden çalıştığı için daha hızlı bir disk doğrudan sistem performansını arttıracaktır. Bilgisayar da biraz daha iyi olursa (mesela belleği 2GB olursa veya işlemcisi biraz daha hızlı olursa) herşey çok daha hızlı çalışacaktır. Hele bir de dahili de olsa daha güncel bir ekran kartı varsa performans ciddi oranda artar, çünkü Chrome donanımsal hızlandırma desteğine sahip, yani web sayfalarını açarken ekran kartının gücünden de faydalanabiliyor. Anlayacağınız, ben "olabilecek en kötü senaryo" tarzı bir deneme yaptım. Yukarıda da belirtmiştim, bu bilgisayarda Windows XP ve Ubuntu çok yavaş çalışıyor. Açılmaları çok uzun sürüyor, pencereler arası geçişlerde çok bekletiyorlar, sistemin genel tepki hızı çok düşüyor. Bu en kötü senaryoda bile sistem kısa sürede açıldı. Performans çok yüksek olmasa da aynı anda birkaç sayfayı açarken bile bilgisayar çok kasılmadı. Aynı işlemleri Windows XP'de yapmak isteseydim videonun en az 15 dakika uzunluğunda olması gerekirdi, aradaki hız farkını siz düşünün. Eğer "birazcık" daha iyi imkanlar verilirse Chromium OS çok daha hızlı çalışabilir.
Hep güzel yönlerinden bahsettik, biraz da Chromium OS'un kötü yanlarını anlatalım. Bir kere, herşey tarayıcıdan ibaret. Bu basitlik açısından iyi tabi, ama diğer işletim sistemlerinde gördüğümüz kadar komplike uygulamalar Chromium OS'ta pek yok. Herşey tarayıcı üzerinde çalışıyor. Uygulama mağazasındaki uygulamaların çoğu aslında bir web sayfasının kısayolundan ibaret. Örneğin; Gmail uygulaması aslında sizi Gmail ana sayfasına götüren bir kısayol. Öyle Gmail'e özel bir uygulama değil yani. Daha komplike uygulamalar da var tabi, ama bunlar için de daha iyi donanım gerekiyor. Flash Player desteği biraz problemli. Şöyle ki, sitelerdeki reklamlar gözüküyor (ben AdBlock ile kapatmamışken gözüküyordu yani), ama video sitelerinde problem yaşanabiliyor. Bu biraz da benim donanımımla ilgili, tam teşekküllü bir dizüstü bilgisayarda denediğimde problem yaşamamıştım. Kameranın çalışıp çalışmadığını görebilmek için tüm ahlaksızlıklara rağmen Chatroulette sitesine girmeyi denedim, ama o da Flash Player eklentisinin yüklü olmadığını söyledi bana. Yüklemek istediğimde ise Adobe sistemimde zaten bu sisteme kurulabilecek en güncel Flash Player versiyonunun kurulu olduğunu söylüyor. Büyük ihtimalle Flash Player işletim sisteminin içinde geliyor (Chrome'un içinde geldiği gibi), ama donanımın yetersizliği yüzünden bazı fonksiyonları çalışmıyor. Chromium OS'un bir diğer kötü yanı da (buna kötü yan demek ne kadar doğru bilemesem de yazmadan geçemeyeceğim) kurulu olduğu USB diski bloke etmesi. Diskin dosya sistemi değişiyor ve bu dosya sistemini Windows göremiyor. Bu yüzden o diski aynı anda başka amaçlarla kullanamıyorsunuz. Biçimlendirip eski haline getirebilirsiniz tabi, ama o zaman da Chromium OS gider. Bu yüzden eğer deneyecekseniz kullanmadığınız, ihtiyacınız olmayan bir USB diskle deneyin bence.
Ben genel olarak Chromium OS'u beğendim. Yanlış anlaşılma olmasın, sürekli kullanılacak bir işletim sistemi olarak değil de, belirli senaryolarda çok işe yarayabilecek bir işletim sistemi olarak hoşuma gitti. Şöyle ki, artık Windows'un yükünü kaldıramayan, Linux'ta bile zorlanan bir bilgisayarınız varsa Chromium OS ile onu en azından internette makul hızda gezinebilen bir bilgisayara dönüştürebilirsiniz. Benzer şekilde, bilgisayarınız çok eski veya çok zayıf olmasa da Chromium OS'tan yararlanabilirsiniz. Sisteminiz çok daha hızlı açılır, aynı şekilde çok daha hızlı kapanır. İşletim sisteminin kaynak kullanımı çok düşük olduğu için yapacağınız işe daha fazla sistem kaynağı ayrılır. Kullanacağınız bilgisayar taşınabilir bir cihaz ise pil ömrü uzar. Gerçekten başıma gelmiş bir olaydan bahsedeyim, daha iyi anlatmış olurum durumu. Geçtiğimiz yıl dört günlüğüne Çin'e gitmiştim. Çok hızlı gittiğim için dizüstü bilgisayarımın şarj adaptörünü yanıma almayı unutmuşum. Tek şarjla dört günü geçirmem lazım, bu da Windows ile neredeyse imkansız. Yanımda Chromium OS (tabi geçen seneki sürüm) kurulu bir USB disk vardı. Sonuçta yapacağım şeyler basitti, e-postalarıma bakacaktım, blogun durumunu kontrol edecektim, takip ettiğim sitelere ve forumlara göz atacaktım filan. Hepsi tarayıcı üzerinden olan şeyler. Dört gün boyunca Chromium OS ile kullandım bilgisayarı, biraz da dikkatli kullanarak şarj bitmeden dört günü geçirdim. Eğer Windows ile kullansaydım bu pek mümkün olmazdı, en fazla üç gün dayanırdı cihazın şarjı.
Belki Windows'ta veya Linux'ta yaptığınız herşeyi aynen yapamazsınız, ama yapabildiklerinizi de çok daha hızlı yaparsınız. Mesela; evde boş boş oturuyorken "acaba Facebook'ta neler oluyor?" derseniz Chromium OS ile bilgisayarınızı 30 saniyede (hatta belki daha hızlı) açabilirsiniz, bakacağınız şeye bakıp kapatabilirsiniz. Bu "ölü" netbook ile Chromium OS'u açmam, bir siteye bakıp bilgisayarı kapatmam evdeki pek de zayıf olmayan masaüstü bilgisayarımın açılmasından (sadece açılmasından ama, bunun bir de kapanması var) daha kısa sürüyor. Yapılacak iş basitse Chromium OS o işi çok daha hızlı hallediyor.
Sonuç olarak, eğer artık kullanışlılığını yitirmiş bir bilgisayarınız (mesela artık tarayıcıda bir sayfa açarken bile zorlanan bir netbookunuz) varsa, minimum 4GB kapasiteli bir flash disk de (aslında bellek kartı da olur, ama bilgisayarın BIOS'unun bellek kartından açılmayı desteklemesi gerekiyor) kenarda boş boş duruyorsa Chromium OS'u mutlaka denemenizi öneririm. Eğer bilgisayarınızın hızından memnunsanız, ama yukarıda değindiğim USB disk yine boş boş beklemeye devam ediyorsa da Chromium OS'a bir şans verin. Sonuçta Linux gibi disk bölümlendirme filan gerektirmeyen, bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmayan, USB diski çıkardığınız anda bilgisayarınızın normal işletim sistemiyle hiçbirşey olmamış gibi açılabildiği, kısacası iz bırakmayan ve çok kolay kurulan bir işletim sistemi bu. Alternatif bir işletim sistemi bazen lazım olabiliyor, mesela bilgisayarda bir arıza olduğunda sorunun donanımdan mı, yoksa Windows'tan mı olduğunu bu şekilde görebiliyorsunuz. Ayrıca, işletim sistemi ve tüm ayarlarınız ufacık bir USB diskte durduğu için kendi işletim sisteminizi yanınızda taşıma gibi bir olanak da mevcut. Böylece başkasının bilgisayarını kullanırken kendi ayarlarınıza, kısayollarınıza filan anında erişebileceğiniz bir işletim sistemini yanınızda taşımış oluyorsunuz. Ben çantamda içinde Chromium OS yüklü bir flash disk taşıyorum, ara sıra da işime yarıyor. Sizlere de öneririm. Yazı biraz uzun oldu, sabredip okuduğunuz için teşekkür ederim.
Bu bilgisayarda Windows XP ve Ubuntu da var. İkisinin de açılması dakikalar sürüyor, insanın bilgisayar kullanma isteği o esnada uçup gidiyor. Daha hızlı bir USB disk kullansaydım bu açılış süresi daha da kısalırdı. Deneme amaçlı kullandığım için masrafa girmek istemedim, bu yavaş diske kurdum Chromium OS'u. Tabi bilgisayarın da biraz daha "iyi" olması bu süreyi kısaltır.
Chromium OS'un kurulumu oldukça kolay. Hexxeh isimli (gerçek ismi bu değildir umarım) geliştiricinin sitesinden işletim sisteminin son sürümünü indirmek gerekiyor. Dosyalar çok büyük değil, 250MB civarında. İki sürüm var: Vanilla ve Lime. Vanilla daha güncel, ama donanım uyumluluğu biraz daha sınırlı. Lime ise biraz daha geriden takip ediyor (son sürümü 8 Temmuz 2012'de yayınlanmış) ama daha fazla donanıma destek veriyor. Vanilla sürümü benim denediğim cihazlarda çalışmadı, bu yüzden Lime kullanıyorum. Siz de bunu denemek isterseniz önce Vanilla'yı indirip bir deneyin, eğer olmazsa Lime'a geçin. Güncel yazılım her zaman iyidir, ama düzgün çalışmamasındansa birkaç ay önceye ait olmasını tercih ederim. Neyse, tercih ettiğiniz sürümü indirdikten sonra WinRAR gibi bir yazılımla arşiv dosyasını açarak içindeki imaj dosyasını çıkartmanız gerekiyor. İmaj dosyasını doğrudan flash belleğe atmak işi çözmüyor tabi. Windows Image Writer isimli yazılımla (şuradan indirebilirsiniz) kapasitesi 4GB ve üzeri olan bir flash belleğe bunu yazmanız gerekiyor.
Bu yazma işlemi kullandığınız flash belleğin hızına bağlı olarak yirmi dakika kadar sürebiliyor. Daha hızlı bir USB bellekle çok daha kısa sürede bitebilir tabi, benimki oldukça yavaştı. Daha sonra bu flash belleği kullanacağımız bilgisayara bağlayıp BIOS'a giriyoruz. BIOS'ta açılış sıralaması bölümüne girip USB belleği ilk sıraya yerleştiriyoruz. Böylece araya sabit diskteki diğer işletim sistemleri girmeden bilgisayar doğrudan flash diskteki Chromium OS'u açacak. Bu ayarlamayı yaptıktan sonra BIOS'tan çıkıyoruz. Bilgisayar yeniden başlıyor tabi. Eğer ayarlarda herhangi bir hata yapmamışsanız veya imaj dosyasının diske yazılmasında bir problem olmadıysa kısa süre sonra Chromium OS sizi karşılıyor. İlk açılışta ülke ve klavye dili seçimini yapıyoruz. Bunları bir kere yapmak yeterli, bir daha sormuyor zaten. Bir de bilgisayarı Google hesabımızla ilişkilendirmemiz gerekiyor. Eğer bir Google hesabınız (Gmail hesabı da olur tabi) yoksa ve Chromium OS kullanmak istiyorsanız bir hesap açmanızı öneririm. Chromium OS'u herhangi bir hesap bilgisi girmeden, konuk olarak da kullanmak mümkün, ama sistemin tam işlevselliğinden faydalanmak için bir Google hesabı gerekiyor. Kurulum bu kadar, bundan sonra Chromium OS'u kullanmaya başlayabiliriz. Aşağıdaki videoda Chromium OS kullanımının nasıl birşey olduğunu görebilirsiniz. Hiç konuşmadığım için biraz sıkıcı olmuş, ama idare edeceksiniz artık.
Bir elimle kamerayı tutup bir elimle de bilgisayarı kullandığım, aynı anda hem kameranın ekranına, hem de bilgisayarın ekranına baktığım için hem video biraz sarsıntılı oldu, hem de bilgisayarı pek seri kullanamadım. Bir de asıl işi video çekmek olmayan bir cihazla çekim yaptığım için ara sıra odaklama problemleri yaşandı. Amatör olunca böyle oluyor işte, kusuruma bakmayın. Neyse, gördüğünüz gibi Chromium OS oldukça basit bir arayüze sahip. Sistem açıldığı gibi karşımıza tarayıcı çıkıyor. Bir sekmede de dosya yöneticisini açıyor, buradan bilgisayardaki diğer diskleri ve onların içindeki verileri görebiliyoruz. Bir uygulama mağazası mevcut, buradan hepsi web tabanlı olan uygulamaları indirip kurabiliyoruz. Bunlar birer tarayıcı eklentisi aslında, ama işletim sisteminin kendisi zaten tarayıcıdan müteşekkil olduğu için uygulama gibi çalışıyorlar. Uygulamaların çoğu iletişim amaçlı. Bir de oyunlar var tabi, ama bilgisayarımın performansı oyun oynamaya pek elverişli olmadığı için videoda göstermek mümkün olmadı. Ayar ekranı Chrome'dan alıştığımız şekilde, ama fare hassasiyeti gibi bazı ek ayarlar mevcut. Fazla karmaşık birşey yok, herşey olabildiğince basite indirgenmiş.
Performans konusu biraz karmaşık. Şöyle ki, benim deneme yaptığım cihaz bir Asus EeePC 1000H netbook. Bu çok yavaş bir bilgisayar, ilk çıkan netbooklardan biri. Çok ilkel tek çekirdekli ve 1.6GHz hızında çalışan bir Atom işlemciye (N270), 1GB belleğe ve ilkel bir dahili ekran kartına sahip. Üstelik, deneme amacıyla işletim sistemini kurduğum USB bellek de çok yavaş. Sistem bu disk üzerinden çalıştığı için daha hızlı bir disk doğrudan sistem performansını arttıracaktır. Bilgisayar da biraz daha iyi olursa (mesela belleği 2GB olursa veya işlemcisi biraz daha hızlı olursa) herşey çok daha hızlı çalışacaktır. Hele bir de dahili de olsa daha güncel bir ekran kartı varsa performans ciddi oranda artar, çünkü Chrome donanımsal hızlandırma desteğine sahip, yani web sayfalarını açarken ekran kartının gücünden de faydalanabiliyor. Anlayacağınız, ben "olabilecek en kötü senaryo" tarzı bir deneme yaptım. Yukarıda da belirtmiştim, bu bilgisayarda Windows XP ve Ubuntu çok yavaş çalışıyor. Açılmaları çok uzun sürüyor, pencereler arası geçişlerde çok bekletiyorlar, sistemin genel tepki hızı çok düşüyor. Bu en kötü senaryoda bile sistem kısa sürede açıldı. Performans çok yüksek olmasa da aynı anda birkaç sayfayı açarken bile bilgisayar çok kasılmadı. Aynı işlemleri Windows XP'de yapmak isteseydim videonun en az 15 dakika uzunluğunda olması gerekirdi, aradaki hız farkını siz düşünün. Eğer "birazcık" daha iyi imkanlar verilirse Chromium OS çok daha hızlı çalışabilir.
Hep güzel yönlerinden bahsettik, biraz da Chromium OS'un kötü yanlarını anlatalım. Bir kere, herşey tarayıcıdan ibaret. Bu basitlik açısından iyi tabi, ama diğer işletim sistemlerinde gördüğümüz kadar komplike uygulamalar Chromium OS'ta pek yok. Herşey tarayıcı üzerinde çalışıyor. Uygulama mağazasındaki uygulamaların çoğu aslında bir web sayfasının kısayolundan ibaret. Örneğin; Gmail uygulaması aslında sizi Gmail ana sayfasına götüren bir kısayol. Öyle Gmail'e özel bir uygulama değil yani. Daha komplike uygulamalar da var tabi, ama bunlar için de daha iyi donanım gerekiyor. Flash Player desteği biraz problemli. Şöyle ki, sitelerdeki reklamlar gözüküyor (ben AdBlock ile kapatmamışken gözüküyordu yani), ama video sitelerinde problem yaşanabiliyor. Bu biraz da benim donanımımla ilgili, tam teşekküllü bir dizüstü bilgisayarda denediğimde problem yaşamamıştım. Kameranın çalışıp çalışmadığını görebilmek için tüm ahlaksızlıklara rağmen Chatroulette sitesine girmeyi denedim, ama o da Flash Player eklentisinin yüklü olmadığını söyledi bana. Yüklemek istediğimde ise Adobe sistemimde zaten bu sisteme kurulabilecek en güncel Flash Player versiyonunun kurulu olduğunu söylüyor. Büyük ihtimalle Flash Player işletim sisteminin içinde geliyor (Chrome'un içinde geldiği gibi), ama donanımın yetersizliği yüzünden bazı fonksiyonları çalışmıyor. Chromium OS'un bir diğer kötü yanı da (buna kötü yan demek ne kadar doğru bilemesem de yazmadan geçemeyeceğim) kurulu olduğu USB diski bloke etmesi. Diskin dosya sistemi değişiyor ve bu dosya sistemini Windows göremiyor. Bu yüzden o diski aynı anda başka amaçlarla kullanamıyorsunuz. Biçimlendirip eski haline getirebilirsiniz tabi, ama o zaman da Chromium OS gider. Bu yüzden eğer deneyecekseniz kullanmadığınız, ihtiyacınız olmayan bir USB diskle deneyin bence.
Ben genel olarak Chromium OS'u beğendim. Yanlış anlaşılma olmasın, sürekli kullanılacak bir işletim sistemi olarak değil de, belirli senaryolarda çok işe yarayabilecek bir işletim sistemi olarak hoşuma gitti. Şöyle ki, artık Windows'un yükünü kaldıramayan, Linux'ta bile zorlanan bir bilgisayarınız varsa Chromium OS ile onu en azından internette makul hızda gezinebilen bir bilgisayara dönüştürebilirsiniz. Benzer şekilde, bilgisayarınız çok eski veya çok zayıf olmasa da Chromium OS'tan yararlanabilirsiniz. Sisteminiz çok daha hızlı açılır, aynı şekilde çok daha hızlı kapanır. İşletim sisteminin kaynak kullanımı çok düşük olduğu için yapacağınız işe daha fazla sistem kaynağı ayrılır. Kullanacağınız bilgisayar taşınabilir bir cihaz ise pil ömrü uzar. Gerçekten başıma gelmiş bir olaydan bahsedeyim, daha iyi anlatmış olurum durumu. Geçtiğimiz yıl dört günlüğüne Çin'e gitmiştim. Çok hızlı gittiğim için dizüstü bilgisayarımın şarj adaptörünü yanıma almayı unutmuşum. Tek şarjla dört günü geçirmem lazım, bu da Windows ile neredeyse imkansız. Yanımda Chromium OS (tabi geçen seneki sürüm) kurulu bir USB disk vardı. Sonuçta yapacağım şeyler basitti, e-postalarıma bakacaktım, blogun durumunu kontrol edecektim, takip ettiğim sitelere ve forumlara göz atacaktım filan. Hepsi tarayıcı üzerinden olan şeyler. Dört gün boyunca Chromium OS ile kullandım bilgisayarı, biraz da dikkatli kullanarak şarj bitmeden dört günü geçirdim. Eğer Windows ile kullansaydım bu pek mümkün olmazdı, en fazla üç gün dayanırdı cihazın şarjı.
Belki Windows'ta veya Linux'ta yaptığınız herşeyi aynen yapamazsınız, ama yapabildiklerinizi de çok daha hızlı yaparsınız. Mesela; evde boş boş oturuyorken "acaba Facebook'ta neler oluyor?" derseniz Chromium OS ile bilgisayarınızı 30 saniyede (hatta belki daha hızlı) açabilirsiniz, bakacağınız şeye bakıp kapatabilirsiniz. Bu "ölü" netbook ile Chromium OS'u açmam, bir siteye bakıp bilgisayarı kapatmam evdeki pek de zayıf olmayan masaüstü bilgisayarımın açılmasından (sadece açılmasından ama, bunun bir de kapanması var) daha kısa sürüyor. Yapılacak iş basitse Chromium OS o işi çok daha hızlı hallediyor.
Sonuç olarak, eğer artık kullanışlılığını yitirmiş bir bilgisayarınız (mesela artık tarayıcıda bir sayfa açarken bile zorlanan bir netbookunuz) varsa, minimum 4GB kapasiteli bir flash disk de (aslında bellek kartı da olur, ama bilgisayarın BIOS'unun bellek kartından açılmayı desteklemesi gerekiyor) kenarda boş boş duruyorsa Chromium OS'u mutlaka denemenizi öneririm. Eğer bilgisayarınızın hızından memnunsanız, ama yukarıda değindiğim USB disk yine boş boş beklemeye devam ediyorsa da Chromium OS'a bir şans verin. Sonuçta Linux gibi disk bölümlendirme filan gerektirmeyen, bilgisayarınızda hiçbir değişiklik yapmayan, USB diski çıkardığınız anda bilgisayarınızın normal işletim sistemiyle hiçbirşey olmamış gibi açılabildiği, kısacası iz bırakmayan ve çok kolay kurulan bir işletim sistemi bu. Alternatif bir işletim sistemi bazen lazım olabiliyor, mesela bilgisayarda bir arıza olduğunda sorunun donanımdan mı, yoksa Windows'tan mı olduğunu bu şekilde görebiliyorsunuz. Ayrıca, işletim sistemi ve tüm ayarlarınız ufacık bir USB diskte durduğu için kendi işletim sisteminizi yanınızda taşıma gibi bir olanak da mevcut. Böylece başkasının bilgisayarını kullanırken kendi ayarlarınıza, kısayollarınıza filan anında erişebileceğiniz bir işletim sistemini yanınızda taşımış oluyorsunuz. Ben çantamda içinde Chromium OS yüklü bir flash disk taşıyorum, ara sıra da işime yarıyor. Sizlere de öneririm. Yazı biraz uzun oldu, sabredip okuduğunuz için teşekkür ederim.
5 Kasım 2012 Pazartesi
A*STAR hem ince, hem hızlı, hem de ucuz melez sabit diskini tanıttı
Singapur'un Tübitak'ı sayılabilecek olan A*STAR (biliyorum, isim biraz garip, ama Agency for Science, Technolohy and Research şeklinde, yani mantıklı bir isim) mekanik sabit diskleri yeniden popüler hale getirebilecek olan bir tanıtım yaptı. Kurum kendine ait 30 patentli teknolojiyi kullanarak mevcut sabit disklerden daha hızlı, daha ucuz ve daha ince bir disk geliştirdiğini açıkladı. 1TB kapasiteye sahip olan bu disk melez tipte, üzerinde 32GB kapasitede bir SSD barındırıyor. Tampon bellek gibi çalışan bu SSD sayesinde mekanik diskin yavaşlık problemi bir nebze de olsa çözülmüş oluyor. Mobil cihazlar için geliştirilen disk 2.5" boyutlarında, yani mevcut tüm dizüstü bilgisayarlarda rahatlıkla kullanılabiliyor. A*STAR'ın diskinin mevcut sabit disklere göre hem daha hızlı çalıştığı, hem de daha az güç tükettiği belirtilmiş, ama performans testlerinden alınan sonuçlar açıklanmamış. Bu diskin bir diğer güzelliği de ince olması. Özellikle ultrabook tipindeki ince dizüstü bilgisayarlarda kullanılmaya çok uygun olan diskin kalınlığı sadece 5mm. A*STAR yetkilileri bu diskin tabletlerde bile kullanılabileceğini söylemişler, ama bir tablette mekanik disk kullanma fikri bana hiç mantıklı gelmiyor.
Şu an kesinleşmiş birşey yok, ama A*STAR yetkilileri bu diskin şimdi üretilip piyasaya çıksa 79$ fiyatla satılacağını söylüyorlar. Tabi şimdi üretilip piyasaya çıkamıyor, çünkü ortada bir üretici yok. A*STAR teknoloji geliştiren bir kurum, ama üretici değil. Bu güzel diski raflarda (veya dizüstü bilgisayarların içinde) görebilmemiz için önce bir üreticiyle anlaşılması lazım. O sorun da halledildiğinde makul fiyata hem kapasiteden ödün vermeyen, hem de yavaşlığıyla insanı delirtmeyen dizüstü diskleri alabileceğiz.
Şu an kesinleşmiş birşey yok, ama A*STAR yetkilileri bu diskin şimdi üretilip piyasaya çıksa 79$ fiyatla satılacağını söylüyorlar. Tabi şimdi üretilip piyasaya çıkamıyor, çünkü ortada bir üretici yok. A*STAR teknoloji geliştiren bir kurum, ama üretici değil. Bu güzel diski raflarda (veya dizüstü bilgisayarların içinde) görebilmemiz için önce bir üreticiyle anlaşılması lazım. O sorun da halledildiğinde makul fiyata hem kapasiteden ödün vermeyen, hem de yavaşlığıyla insanı delirtmeyen dizüstü diskleri alabileceğiz.
16 Şubat 2012 Perşembe
Olmaz demeyin, bu da oldu! - 1986 model iOS
5 Mayıs 2011 Perşembe
Ford Focus'a 3G paylaştıran WiFi özelliği geliyor
Ford'un popüler kompakt modeli Focus'un yeni versiyonunda 3G bağlantısını WiFi üzerinden paylaştıran bir sistem opsiyonel olarak sunulacak. Biraz karışık oldu sanırım. Şöyle ki, şimdilik sadece Avrupa'da (bu gruba biz de giriyoruz sanırım) müşterilere sunulacak olan bu opsiyonel aksesuar USB veya Bluetooth üzerinden bağlanan bir telefon veya 3G modem sayesinde internete bağlanacak, bu internet bağlantısını da arabadaki 5 kullanıcıya WiFi üzerinden dağıtacak. Böylece yolcular laptoplarını (veya tabletlerini, telefonlarını, vs.) kullanarak arabanın 3G bağlantısı üzerinden internete erişebilecek. Basitçe, ofislerde ve evlerde kullanılabilen 3G yönlendiricilerin arabaya entegre edilmiş hali bu. Bence her arabada bulunması gereken bu özelliğin çok üst sınıf bir araba yerine Ford Focus gibi nispeten mütevazi bir modelde sunulması harika birşey. Umarım diğer markalar da benzer sistemleri aksesuar listelerine eklerler. Ayrıca, inşallah bu aksesuar seçeneği ülkemizde satılacak olan Focus'larda da sunulur. Sonuçta biz de ucundan Avrupalı sayılırız, değil mi?
3 Mayıs 2011 Salı
Esneklik bu olsa gerek: MacBook Touch Concept
Apple tasarım konusunda çok başarılıdır. Öyle başarılıdır ki, Apple sevmeyenler bile bu markanın ürünlerinin tasarımının güzelliğini kabul ederler çoğu zaman. Bu başarıya rağmen Apple'ın ürünlerinde olmayan birşey vardır: Esneklik. Apple ürünleri pek esnek değildir, ne için üretildilerse o işi yaparlar. MacBook Touch isimli konsept çalışma işte bu eksikliği giderebilecek nitelikte. Aslında olay gayet basit. Çift ekrandan oluşan dokunmatik klavyeli dizüstülere benzer bir tasarım kullanılmış. Ancak, iki ekran arasında alıştığımız menteşeler yerine esnek bir bağlantı var. Böylece MacBook Touch gerektiğinde ters katlanarak dokunmatik bir tablet bilgisayara, hatta bir çizim kanvasına dönüşebiliyor. Büyük ihtimalle asla üretilmeyecek olan bu konsept bence harika görünüyor. Belki birkaç yıl sonra, Apple farklı bir tasarıma geçmeyi düşünürse böyle birşeyleri raflarda görebiliriz. O zamana kadar menteşeli klasik MacBook'larla idare etmemiz gerekecek. Ne sıkıcı...
30 Mart 2011 Çarşamba
Samsung sattığı bilgisayarlara casus yazılım yüklüyor
Mohommad (Muhammed olsa gerek) Hassan isimli bilgisayar uzmanı iki adet Samsung dizüstü bilgisayarda keylogger (basılan tuşları kaydeden casus yazılım) tespit etmiş. Üstelik iki bilgisayar da yeniymiş, yani bu yazılımların sonradan yüklenmiş olma olasılığı da yokmuş. StarLogger isimli casus yazılım kullanıcının bastığı her tuşu kaydediyor, ekran görüntüleri alıyor, üstelik bunları kullanıcıdan habersiz şekilde e-posta yoluyla birilerine gönderebiliyor. Bilgisayarı kullanan kişi özel bir güvenlik yazılımı yüklemezse StarLogger casusunu tespit edemiyor. Eskiden virüsler internet üzerinden bulaşırdı, şimdi buna da gerek kalmadı demek ki. Artık zararlı yazılımlar bilgisayarlara fabrika tarafından yükleniyor. Bunu da gördük sonunda.
28 Mart 2011 Pazartesi
Logitech M215 kablosuz optik fare incelemesi
Düşünen Adam Forumu kullanıcılarından dostum (ve adaşım) Beyazkartal Logitech'in laptop kullanıcıları için ürettiği M215 kablosuz optik faresini incelemiş. Fareler arasında performans karşılaştırması yapmak oldukça güç, bu yüzden performans değerleri sunamıyoruz, sadece kullanım deneyimlerimizi sunuyoruz. Eğer bu fareyle ilgileniyorsanız ve daha detaylı bilgi almak ve Beyazkartal'ın M215 hakkındaki kullanım deneyimlerini okumak istiyorsanız şuraya tıklayabilirsiniz. Logitech M215 uygun bir fiyata kaliteli bir ürün almak isteyenleri hedefleyen bir fare. Üzerinde ekstra tuş bulundurmuyor, ancak 2,4GHz frekansına sahip nano alıcıyla geliyor. Ayrıca 1000dpi çözünürlüğe (gerçek çözünürlük, çakma değil) ve ortalama 5 aylık pil ömrüne sahip. Daha fazlası için incelemeyi okumanız yeterli. Bu güzel inceleme için Beyazkartal'a teşekkür ederim.
7 Mart 2011 Pazartesi
USB çıkışlarının yetmemesi sorununa ödüllü çözüm: InfiniteUSB
Gonglue Jiang isimli tasarımcının eseri olan bu USB bağlantı soket tasarımı 2010 Uluslararası Forum Konsept ödülünü kazanmış. Özelliği, her soketin arkasında bir adet USB çıkışı bulundurması. Böylece bir USB çıkışına üst üste sınırsız (tabi sadece teoride) USB cihazı bağlanabiliyor. Güzel düşünmüşler. Gerçi bir USB çıkışının sağlayabileceği güç sınırlı. Performans ta zaten çok yüksek değil. Çok fazla cihazı tek çıkışa bağlamak hem güç sorunu yaşatır, hem de performansın düşmesine sebep olur. Bu yüzden yüksek güç gerektiren veya performansa ihtiyaç duyan (harici diskler gibi) cihazları bu şekilde bağlamak sakıncalı olabilir. Yine de güzel düşünmüşler, özellikle dizüstü bilgisayarlarda çok faydalı olabilir. Sonuçta dizüstülerde genelde üç adet USB çıkışı bulunuyor, bu çıkışlar da bazen yetmeyebiliyor. Düşük güç gerektiren cihazlar (klavye, fare, yazıcı gibi) üst üste bağlanarak hem pratik çalışma sağlanır, hem de diğer USB bağlantı noktaları ihtiyaç anında müsait olur. Her ne kadar güzel de olsa bu USB bağlantılarını kullanmaya başlamamız neredeyse imkansız. Bahsedilen pratikliği yakalamamız için cihaz üreticilerinin bu soketleri kullanmaya başlamaları gerekiyor, bu da yakın zamanda olabilecek birşey değil. Yine de güzel düşünülmüş, bu yüzden beğendim.
29 Kasım 2010 Pazartesi
Çakma MacBook Pro, ama gerçeğinden ayırmak neredeyse imkansız
Çin'in taklit teknolojik ürünler üretme politikasından en çok nasibini alan firma Apple'dır heralde. Çin'de üretilen telefonların neredeyse yarısı iPhone'a benziyor. Bu sefer daha da güzel bir "çakma" teknolojik ürün yapmış Çinli'ler. İsmi belli olmayan (belli olsa ne olacak, okuması bile zor bunların isimlerini) bir firma tarafından yapılan MacBook Pro çakması gerçeğine öyle çok benziyor ki, işletim sistemi olarak MacOS'un Snow Leopard versiyonunu kullanıyor. 14" büyüklüğünde bir ekranla gelen çakma MacBook Pro'nun donanımı laptoplardan çok netbooklara daha yakın seviyede. Intel Atom D510 (çift çekirdekli, 1.66GHz), 2GB bellek, 320GB kapasiteli sabit disk ve Nvidia ION2 grafik platformu bu bilgisayarın teknik özellikler listesinde öne çıkan maddeler. Bir de her Apple ürününde olması gerektiği gibi cihazın dikkat çekmesini sağlayan unsur eklenmiş. Kapağın arkasındaki Apple logosu bilgisayar çalışırken parlıyor. Özellikleri gerçek bir MacBook Pro'ya göre çok zayıf gözükse de gerçeğinin üçte biri seviyesinde olan (466$) fiyatı bu çakma laptopu cazip hale getiriyor. Apple'ın tasarımını seviyorsanız, ama donanımıyla fazla ilgilenmiyorsanız, fiyat ta sizin için önemli bir faktörse bu laptopu almayı düşünebilirsiniz. Tabi onu bulabilirseniz...
27 Temmuz 2010 Salı
Apple ne üreteceğini şaşırdı: Magic Trackpad ve Battery Charger
Teknoloji dünyasının en havalı ürünlerini tasarlayan Apple zaten yükselişte olan karını biraz daha arttırmaya kararlı görünüyor. Bu amaçla daha önce hiç üretmediği tipte ürünleri piyasaya sürüyor. İşte bunlardan en tazeleri: Apple Magic Trackpad ve Apple Battery Charger. İlk olarak yandaki resimde gördüğünüz Magic Trackpad'den bahsedelim. Bu cihaz tüm laptoplarda bulunan, trackpad veya touchpad denen işaretleme yüzeyinin müstakil ve büyük olanı. Bilgisayara Bluetooth üzerinden kablosuz olarak bağlanıyor, kalem pille çalışıyor. Apple MacBook ve MacBook Pro modellerinde bulunan işaretleme yüzeyinin tüm özelliklerini masaüstü bilgisayarda kullanma olanağı sağlıyor. Multitouch destekliyor, hatta pencerele arasında geçiş yapabilmek için üç parmakla yapılan yeni bir hareketi de algılama yeteneğine sahip. İyi, güzel ama kim masaüstünde touchpad kullanmak ister ki? Güzelim mouse (hatta o özel el hareketlerini algılayabilen Apple Magic Mouse) dururken neden bir yüzey üzerinde parmaklarımızı yoralım? Basıncı sezebilen, çizim tableti gibi kullanabileceğimiz bir ürün olsa anlarım, ama bu özelliği de yok. Üstelik (Apple ürünlerinin en uygun fiyatla satıldığı ülke olan) ABD'de bile satış fiyatı 69$. Saçma, sadece fanatikler için hazırlanmış bir ürün olduğunu düşünüyorum. Hoş, pek şaşırmamak lazım. Yayla gibi 102 tuşlu klavye dururken laptop klavyesinin masaüstü versiyonunu para verip alan var.
Bir diğer yeni Apple ürünü ise tam bir teknoloji harikası. Karşınızda Apple Battery Charger. Zaten isim herşeyi anlatıyor. Bu bir pil şarj cihazı. Tek farkı Apple markasına sahip olması. Hemen burun kıvırmayın, yanda da gördüğünüz gibi bu alet şarj cihazlarının en şık olanı. Yanında 6 adet AA tipi şarj edilebilir kalem pille geliyor. Pillerin özellikleri konusunda bir bilgi yok, zira üzerlerinde sadece "Rechargable" yazıyor. Apple pillerin ömürlerinin 10 yıl olduğunu söylüyor, ama biz NiMH pillerin 1000 kere şarj olduğunu, süre cinsinden bir ömür belirlenemeyeceğini biliyoruz. Şarj cihazı ise iyi işçiliğe sahip, pil temas noktaları da standart şarj cihazlarına göre biraz daha kaliteli. Elektrik prizine takılan kısım sökülebiliyor, farklı bir uç takılabiliyor, uzatma kablosu bağlanabiliyor. Bu özellik zaten Apple şarj adaptörlerinin hepsinde olan güzel bir özellik. Apple Battery Charger ABD'de 29$ fiyatla satılıyor (aslında Apple insaflı davranmış, ben ilk gördüğümde 100$ fiyat biçmiştim). Eğer Türkiye'de satışa çıkarılırsa 50$'ın altında olmaz fiyatı. Her ne kadar pilleri yanında gelse de bu fiyata basit bir şarj cihazı satın almak pek akıl karı değil. Evet, daha pahalıya bile satılan şarj cihazları var ama onların hızlı şarj, dijital göstergeler veya birden fazla pil çeşidini şarj edebilme gibi özellikleri var. Apple Battery Charger ise son derece basit, hiçbir ekstra özelliğe sahip değil. Sadece AA tipi kalem pilleri dolduruyor. Rakiplerinden (fiyat hariç) hiçbir farkı olmamasına rağmen bu cihaz da satış rekorları kıracaktır, çünkü arkasında Apple yazıyor. İsteyen alsın, ben marketten aldığım standart şarj cihazıyla devam edeceğim, pillerim "şık" bir şekilde dolmasa da olur...
11 Haziran 2010 Cuma
Adobe Flash Player 10.1 kullanıma hazır
Bu yeni sürümde gelen en büyük yenilik videolar için donanımsal hızlandırma özelliği. Böylece sistemi yoran (özellikle HD kalitede) videoları izlerken sistemdeki görüntü işlemcisi yükü omuzlayacak. Bu teknoloji sayesinde hem önceden video oynatımında performans yetersizliği nedeniyle sorun yaşayan bilgisayarlar artık daha akıcı oynatacak HD videoları, hem de görüntü işlemcisi görsel konularda sistem işlemcisine göre daha verimli olduğundan sistem daha az güç tüketecek. Özellikle dahili ATI ve Nvidia görüntü birimine sahip hafif (ULV işlemcili) laptoplar ve netbooklar bu özellikten fazlaca faydalanacak. Bazı netbooklarda kullanılan Intel GMA 950 görüntü işlemcisi de bu özelliği kullanabiliyor, ama performans artışı ne derecede olur henüz bilinmiyor. İndirmek için tarayıcınızla şuraya tıklamanız yeterli. Flash eklentisinin iki türü var, Internet Explorer için olan Activex sürümü ve Firefox, Opera ve Safari için olan sürüm. Kullandığınız tarayıcıya göre ikisini de ayrı ayrı indirmeniz gerekebilir. Hem stabilite hem de performans artışı için bu eklentiyi herkesin indirmesini öneriyorum.
12 Mayıs 2010 Çarşamba
3M Precision Mousing Surface incelemesi
4 Mayıs 2010 Salı
Mecburiyet caddesi...
Bu terimi Erzurum'da çalışan bir arkadaşımdan duymuştum. Gezip dolaşmak için koca şehirde tek bir cadde bulunduğundan, zaten tüm ihtiyaç duyulanların aynı cadde üzerinde bulunmasından dolayı arkadaşım oraya "mecburiyet caddesi" diyordu. Dışarı çıkmak, alışveriş yapmak, keyifli vakit geçirmek istiyorsa oraya mecburdu çünkü, gidilebilecek başka adres yoktu. Pek çok ilimizde benzer bir durum geçerlidir, konu Erzurum'la sınırlı değil. Bu başlığın yazacaklarımla ana fikir haricinde bir bağlantısı yok, ben yine teknolojiden bahsedeceğim.
Zaten farkında olduğum, ama gözüme batmayan bir gerçek, arkadaşlarımdan birinin bana "korkarım ki Macbook alacağım" demesiyle beni iyice rahatsız eder oldu. O göze batmayan şey yüzüme çarptı yani. Piyasa (hem de sadece bilgisayar piyasası değil, tüm piyasalar) gitgide standartlaşıyor sayın okurlar. Bazı sektörlerde bu oluşum neredeyse tamamlanmış durumda. İnsanların talepleri belirli kalıplar içine sokulmaya çalışıyor, tüketiciye gerçekten seçenek sunmak yerine birbirinin aynı ürünlerle müşterilere seçenek sunulur gibi yapılıyor. Neticede siz satın almak isteyip te alternatifleri incelediğinizde çok az sayıda gerçek seçeneğiniz olduğunu farkediyorsunuz.
Yeniden olayı başlatan o söze dönelim. Arkadaşım neden Macbook almak zorunda kalıyordu ve neden bunu istemeyerek yapıyordu? Apple kullanıcısı arkadaşları kızdırmak istemediğimi baştan belirteyim, burada taraf tutmuyorum. Arkadaşım mevcut dizüstü bilgisayarı eskidiği için yeni dizüstü satın almak istiyor, ama bu alışverişte önemli bir kıstası var. Arkadaşım 13,3" büyüklüğünde ekrana sahip bir laptop satın almak istiyor. İşi gereği çok seyahat ettiğinden ve tüm işlerini dizüstü bilgisayarı vasıtasıyla gördüğünden, bu bilgisayar onun için oldukça önemli. Satın alacağı cihaz hem rahat taşınabilmeli hem de makul performansa sahip olmalı. Daha büyük ekranlı bilgisayarlar zor taşındığı için, daha küçükler de performans fakiri olduğu için arkadaşım 13,3" ekranlı bilgisayarların kendisi için ideal olduğunu düşünüyor. Sorun da burada başlıyor işte, maalesef ülkemizde belli başlı standart özelliklerin dışına çıkan bir bilgisayar bulmak oldukça güç. Biraz pahalı da olsa, bu ekran boyutlarında en iyi özellikleri Apple Macbook sunuyor, ama o da Apple olduğundan... Neyse anladınız işte... :)
İnternet üzerinden yaptığım araştırmada arkadaşımın şikayetinde haklı olduğunu gördüm. Tüm ithalatçılar "körün değneği gibi" bazı standartları bellemişler, bunların dışına çıkmıyorlar. Herkese 15,6" ekranlı bilgisayarlar veya 10,1" ekranlı netbooklar satmak istiyorlar. Özellikler de birbirine yakın, aynı bilgisayar on farklı markayla satılıyor, seçenek listesi kalabalık görünüyor. Farklı birşey (mesela daha fazla ram, daha güçlü ekran kartı veya konumuzda olduğu gibi daha farklı büyüklükte bir ekran) istediğinizde olumsuz cevap alıyorsunuz. Aynı şey netbooklar için de geçerli, şu an Türkiye'de satılan netbookların neredeyse hepsi tıpatıp aynı özelliklere sahip. Daha performanslı veya farklı ürünler getirmek ithalatçı firmaları korkutuyor. "Bu özellikler tuttu, bunlarla devam edelim." zihniyetiyle üşenmeden aynı aletin farklı renklerini getirmeye devam ediyorlar. Pek çok kişinin beklediği Asus 1201N veya diğer markaların benzer özelliklere sahip modelleri aylardır gelmedi, gelmiyor mesela. Forumlarda insanlar bu ürünleri tartışıyor, beklediklerini, ithalatçıyı aradıklarını söylüyorlar ama hiçbir gelişme yok.
Tüm insanlar aynı değildir, farklı şartlara ve farklı ihtiyaçlara sahip olabilirler. Milyonlarca kişinin farklı farklı ihtiyaçlarını sadece birkaç çeşit ürünle karşılamaya çalışmak 50 yıl öncesinin Sovyetler Birliği kafasıyla düşünmekten başka birşey değildir. Eğer bir ithalatçı firma bir markanın distribütörlüğünü aldıysa biraz riske girmeli, sadece en hızlı satılan ürünleri değil, farklılık yaratacak alternatif ürünleri de ülkemize getirmelidir. Tüketicilere de oldukça önemli bir görev düşüyor, insanlar gerçekten beğenmedikleri bir ürünü başka alternatifleri olmadığı için satın almamalılar. Tüketiciler lışveriş yapmadan önce biraz araştırma yapıp gerçekten ihtiyaçları olan ürünü belirlemeliler, gerekiyorsa ithalatçıyı arayıp isteklerini bildirmeliler. Mecburiyet caddesinden ara sokaklara sapmalıyız artık, hepimiz aynı kaldırımda yürümek zorunda değiliz...
Zaten farkında olduğum, ama gözüme batmayan bir gerçek, arkadaşlarımdan birinin bana "korkarım ki Macbook alacağım" demesiyle beni iyice rahatsız eder oldu. O göze batmayan şey yüzüme çarptı yani. Piyasa (hem de sadece bilgisayar piyasası değil, tüm piyasalar) gitgide standartlaşıyor sayın okurlar. Bazı sektörlerde bu oluşum neredeyse tamamlanmış durumda. İnsanların talepleri belirli kalıplar içine sokulmaya çalışıyor, tüketiciye gerçekten seçenek sunmak yerine birbirinin aynı ürünlerle müşterilere seçenek sunulur gibi yapılıyor. Neticede siz satın almak isteyip te alternatifleri incelediğinizde çok az sayıda gerçek seçeneğiniz olduğunu farkediyorsunuz.
Yeniden olayı başlatan o söze dönelim. Arkadaşım neden Macbook almak zorunda kalıyordu ve neden bunu istemeyerek yapıyordu? Apple kullanıcısı arkadaşları kızdırmak istemediğimi baştan belirteyim, burada taraf tutmuyorum. Arkadaşım mevcut dizüstü bilgisayarı eskidiği için yeni dizüstü satın almak istiyor, ama bu alışverişte önemli bir kıstası var. Arkadaşım 13,3" büyüklüğünde ekrana sahip bir laptop satın almak istiyor. İşi gereği çok seyahat ettiğinden ve tüm işlerini dizüstü bilgisayarı vasıtasıyla gördüğünden, bu bilgisayar onun için oldukça önemli. Satın alacağı cihaz hem rahat taşınabilmeli hem de makul performansa sahip olmalı. Daha büyük ekranlı bilgisayarlar zor taşındığı için, daha küçükler de performans fakiri olduğu için arkadaşım 13,3" ekranlı bilgisayarların kendisi için ideal olduğunu düşünüyor. Sorun da burada başlıyor işte, maalesef ülkemizde belli başlı standart özelliklerin dışına çıkan bir bilgisayar bulmak oldukça güç. Biraz pahalı da olsa, bu ekran boyutlarında en iyi özellikleri Apple Macbook sunuyor, ama o da Apple olduğundan... Neyse anladınız işte... :)İnternet üzerinden yaptığım araştırmada arkadaşımın şikayetinde haklı olduğunu gördüm. Tüm ithalatçılar "körün değneği gibi" bazı standartları bellemişler, bunların dışına çıkmıyorlar. Herkese 15,6" ekranlı bilgisayarlar veya 10,1" ekranlı netbooklar satmak istiyorlar. Özellikler de birbirine yakın, aynı bilgisayar on farklı markayla satılıyor, seçenek listesi kalabalık görünüyor. Farklı birşey (mesela daha fazla ram, daha güçlü ekran kartı veya konumuzda olduğu gibi daha farklı büyüklükte bir ekran) istediğinizde olumsuz cevap alıyorsunuz. Aynı şey netbooklar için de geçerli, şu an Türkiye'de satılan netbookların neredeyse hepsi tıpatıp aynı özelliklere sahip. Daha performanslı veya farklı ürünler getirmek ithalatçı firmaları korkutuyor. "Bu özellikler tuttu, bunlarla devam edelim." zihniyetiyle üşenmeden aynı aletin farklı renklerini getirmeye devam ediyorlar. Pek çok kişinin beklediği Asus 1201N veya diğer markaların benzer özelliklere sahip modelleri aylardır gelmedi, gelmiyor mesela. Forumlarda insanlar bu ürünleri tartışıyor, beklediklerini, ithalatçıyı aradıklarını söylüyorlar ama hiçbir gelişme yok.
Tüm insanlar aynı değildir, farklı şartlara ve farklı ihtiyaçlara sahip olabilirler. Milyonlarca kişinin farklı farklı ihtiyaçlarını sadece birkaç çeşit ürünle karşılamaya çalışmak 50 yıl öncesinin Sovyetler Birliği kafasıyla düşünmekten başka birşey değildir. Eğer bir ithalatçı firma bir markanın distribütörlüğünü aldıysa biraz riske girmeli, sadece en hızlı satılan ürünleri değil, farklılık yaratacak alternatif ürünleri de ülkemize getirmelidir. Tüketicilere de oldukça önemli bir görev düşüyor, insanlar gerçekten beğenmedikleri bir ürünü başka alternatifleri olmadığı için satın almamalılar. Tüketiciler lışveriş yapmadan önce biraz araştırma yapıp gerçekten ihtiyaçları olan ürünü belirlemeliler, gerekiyorsa ithalatçıyı arayıp isteklerini bildirmeliler. Mecburiyet caddesinden ara sokaklara sapmalıyız artık, hepimiz aynı kaldırımda yürümek zorunda değiliz...
21 Ocak 2010 Perşembe
Bu aralar dizüstü bilgisayar almayın!
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
