güç kaynağı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
güç kaynağı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

28 Ocak 2013 Pazartesi

AMD ve fansız bilgisayarlar (güç tüketimi ince ayarları)

Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba. Bu blogda teknik ve teknik olmayan konular hakkında yazmaya devam edeceğim.

Bu yazıda anlatacaklarım AMD işlemcilerde ince ayarlarla daha az enerji tüketmesini sağlamak üzerine. Çok çok iyi bir pasif soğutma ile her işlemci fansız çalışabilir ama amacımız ince ayarlarla para vermeden fan devrini kısabilmek ya da fanı kapatabilmek. Birkaç kavramın üstünden geçip devam edelim.

-Fan, havanın devir daim etmesi içindir. İçerideki havanın dönmesi için bir koridor oluşturmak gereklidir. Düşük hızlı ve sessiz fanlarla hava koridoru oluşturursanız ısı daha hızlı dağılır. Unutmayın, fan değil fanın çevirdiği hava soğutur.

-Yapacağımız işlemler elektrik faturanıza çok yansımayacak. Ama daha düşük TDP'li işlemci almaktan çok daha fazla yansıması olası. Çünkü işlemcinin en çok çalıştığı düşük güç seviyesinde oynayacağız. Bilgisayarınız ağır işler yapmadığı durumlarda yani çoğunlukla düşük güç seviyesinde çalışır.

- Hayır, bu işlemler bilgisayarınıza zarar vermez. Aksi durumda bu yazıyı ben değil kedinin yazdığını söyleme hakkımı saklı tutarım (:

 - TDP işlemcinin güç tüketimini göstermez, fikir verir sadece. Cep telefonlarının SAR değeri gibi düşünebilirsiniz. Düşük özellikte ve düşük SAR değerli telefon, çok özellikli ve yüksek SAR değerli telefondan konuşma esnasında daha çok enerji yayabilir. AMD'nin resmi bir dökümanından ekran görüntüsü;


- Eğer bilgisayarınızı sadece web gezintisi, film izleme ve müzik dinleme gibi işlerde kullanıyorsanız BIOS'tan işlemci voltajını olabildiğinde düşürüp hatırı sayılır enerji tasarrufu ve sıcaklık azalması elde edebilirsiniz.

- Güç kaynağı seçiminiz elektrik faturası konusunda çok önemli. Daha verimli GK, prizden aynı iş için daha az enerji çektirir. %80 verimli denen GK, prizden 100W çekip bilgisayara 80W verir. 20W çevirim sırasında sıcaklığa dönüşür. %90 üzeri verimlilikte GK almanızı öneririm.

Sadece yukarıdaki iki madde uygulanmış AMD 65W TDP'li 3 çekirdekli 2.1gHz A6 3500 APU'su boşta 12.8W, 1080P sıkıştırılmış video oynatırken 35.3W prizden güç çekebiliyor. Bu haliyle fansız kullanılabiliyor.

Buraya kadarki kısım ön bilgilendirme mahiyetindeydi. Asıl konumuz PowerState düzenlemesi. PState'ler işlemcinin güç modları. P0, işlemcinin en yüksek güçte çalıştığı ve P1 en düşük güçte çalıştığı modlar. Eğer güç ayarlarından dengeli seçerseniz, iki durum arasında değişir.

Ancak AMD işlemcilerde daha fazla PState var. Üstelik bu durumlara müdahale edilebiliyor. Çarpan kilitsiz işlemci gibi düşünün. AMD işlemcilerde hangi çekirdeğin hangi yük durumunda ne kadar hızda ve voltajda çalışabileceği ayrı ayrı ya da topluca ayarlanabiliyor.

AMD OverDrive yazılımıyla pek çok ayar imkanı tanısa da, bu denli ince ayara izin vermiyor. Peki PState değiştirme fikri nereden geldi? Hackerlar tersine mühendislik mi yaptı?

Hayır, AMD kendisi bu teknolojisini ve nasıl kodlama yapılacağını anlatıyor. Aşağıdaki ekran görüntüsü, resmi bir AMD dökümanından alınma. Buradaki kodları arayüzle birleştirip benzer programlar üretebilirsiniz. Kodlar bu kadarla sınırlı değil tabiki.


Bu konuda yazılmış PState değiştiren birden çok program var. Ben burada bir tanesiyle ilgili örnek video koyacağım, videoda açıklamalar ve altında indirme linkleri mevcut. Sistemin çalışmasını anlattım, gerekirse daha teknik anlatırım ama herkesin yazdığı arayüz hakkında konuşmak gereksiz çünkü çok fazlalar ve arada güncelleniyorlar.


Evet, aşağıdaki videoda kullanıcı Trinity APU ile maksimum sıcaklığı 85°C den 71°C e düşürmüş. Hepimizin sorunu farklı, kimimiz sıcaklıktan, kimimiz fan sesinden ve kimimiz elektrik tüketiminden mustaribiz. Ama çözüm aynı;


YouTube'da AMD OverDrive programıyla daha basit ayarlamaların nasıl olacağını gösteren videolarda var. Siz yeterki böyle yollardan haberdar olun, çözüm çok.

Ve son olarak ilham kaynağım, bozulan fanım. Bozulduğundan beri bilgisayarımı fansız kullanıyorum (:

15 Mart 2012 Perşembe

Crysis'teki Nanosuit (kısmen de olsa) gerçek oldu: GM güç destekli eldiven yaptı

ABD'nin üç otomotiv devinden biri olan GM bilgisayar oyunlarına meraklı olanlara Crysis'i hatırlatacak bir teknoloji geliştirdi. Robo-Glove (robot eldiven) ismi verilen bu cihaz NASA ile birlikte geliştirilmiş. Robot eldiven insan elinedekine benzer bir sisteme sahip, ama gücünü bilek kısmındaki motorlardan alıyor. Bu sayede giyen kişi normalde olduğundan daha güçlü ellere sahip oluyor, ayrıca ağır cisimlerle çalışırken yorulmuyor. Crysis'i oynayanlar hatırlayacaklardır, oyunun en önemli unsuru olan nano elbisenin (nanosuit) de güç modu tıpkı böyle çalışıyordu. Maksimum güç moduna geçildiğinde oyundaki karakter çok daha güçlü yumruklar atabiliyordu, veya çok daha yükseğe zıplayabiliyordu. Ayrıca elbisenin gücü sayesinde ağır tehçizatlarla yorulmadan uzun süre koşturabiliyordu. General Motors ile NASA (zaten NASA olmasa GM bunu tek başına beceremezdi) gerçekten muhteşem birşey yapmışlar. Sonuçta bu mavi eldiven aslında Crysis'teki nano elbisenin bir uzvu, ve gerçekten çalışıyor. Proje devam eder ve tüm vücudu güçlendiren tulum tarzı birşey yaparlarsa daha da harika olur. Şimdilik harici (ve pek ergonomik olmayan) bir güç kaynağına bağlı olsa da ileride bu sorun da halledilebilir. Robot eldivenin çalışmasını aşağıdaki videoda görebilirsiniz.

6 Eylül 2010 Pazartesi

Sizi gözetleyen şey bir robot yılan olabilir

Carnegie Mellon biyorobotik laboratuarındaki öğrenciler ilginç bir robot tasarlamışlar. Uncle Sam (Sam amca) isimli bu robot bir yılana benziyor. Sadece benzemekle de kalmıyor, yılan gibi ağaçlara, direklere tırmanabiliyor. Üstelik kafasındaki kamera sayesinde girilmesi (veya tırmanılması) zor yerlerden farkedilmeden görüntü alabiliyor. Tek kötü yanı kendi güç kaynağına sahip olmaması. Robot yılan gücünü arka tarafından (ne olduğunu biliyorum ama yazmıyorum) bağlanmış bir kablodan alıyor. Bence gayet güzel bir çalışma.

28 Mart 2010 Pazar

Güç tüketimi nereye gidiyor?

Teknoloji sitelerinde son günlerde en çok konuşulan konu Fermi. Bilmeyenler için açıklayayım: Fermi grafik yongası üreticisi Nvidia'nın yeni mimarisinin ismi. Alışık olduğumuz gibi yeni mimarinin ilk örnekleri üst segmentten geliyor. Geçtiğimiz günlerde tanıtılan GTX 480 ile GTX470 bütçeleri oldukça zorlayacak performans canavarı kartlar. Teknoloji siteleri "geldi, gelecek" dedikodularıyla aylardır piyasayı çalkalayan yeni mimariyi test etmek için gecikmemişler ve izlenimleriyle birlikte performans sonuçlarını okuyucularına sunmuşlar. Ben kartların teknik detaylarını sizlere sayıp dökecek değilim, ama çok hızlı olduklarını belirtmeden geçmemek lazım. Özellikle son günlerin modası olan CUDA işlemlerinde (ekran kartının grafik harici işlemleri hızlandırmak için kullanılmasına yarayan bir teknoloji) önceki nesile göre büyük performans farkları var.

Benim dikkatimi çeken şey ise yeni mimarinin performansı değil güç tüketimi oldu. Intel Core 2 Duo E8500 işlemci ve GTX 480 ekran kartıyla donatılan sistem yüksüz halde 130 watt güç tüketirken tam yük altında (mesela yeni nesil bir oyunu oynarken) tam 360 watt güç çekmiş prizden. Bunu yaparken de ekran kartı 92 dereceye kadar ısınmış. Tam bir elektrik sobası yani. Piyasada satılan ucuz kasaların içinde gelen güç kaynaklarının aşağı yukarı 250 watt gücünde olduklarını, bu gücü de dengeli şekilde veremediklerini düşünürsek, pek çok kişi bu kartları sisteminde kullanamayacak. Test için kullanılan güç kaynağı kaliteli bir markaya sahip 650 watt gücünde bir model. Bu sistemi de ancak böyle bir güç kaynağı kaldırabilir. Daha aşağısı biraz uzak durmalı. Sadece kaliteli güç kaynağıyla da kalmıyor, kasa içerisindeki hava akımının da yüksek seviyede olması lazım, yoksa kart çok fazla ısınabilir.

Konuyu bağlamak istediğim nokta şu: üreticiler sürekli üretim süreçlerini geliştirdiklerini, artık enerji bakımından daha verimli ürünler yapacaklarını söylüyorlar, ama nedense enerji tüketimi sürekli artıyor. Eskiden 200 watt gücündeki basit bir güç kaynağı herkese rahat rahat yeterken şimdi sadece bir ekran kartını çalıştırmaktan aciz durumda. Artık kasanın içinde gelen standart güç kaynaklarının devri bitiyor sanırım. Belki de bu o kadar kötü değildir, insanlar daha kaliteli güç kaynaklarına yöneldikçe arızaların sayısı düşer, bilgisayar parçalarının ömrü artar. Yine de her seferinde "daha verimli" diye reklamı yapılan ürünlerin daha fazla güç tüketiyor olmaları bana saçma geliyor. Evet, hızlanıyorlar ama "bu hıza kimlerin ihtiyacı var?" demeden, sidik yarıştırarak hızlanıyorlar. Hızlı olmak önemlidir, ama verimlilik te bir o kadar önemlidir. Özellikle de benim gibi bilgisayarını sabahtan akşama kadar açık tutan kişiler için enerji verimliliği daha da önem kazanıyor. Otomobillere yakında sınırlamalar gelecek, verimsiz motora sahip araçlar trafiğe çıkamayacak. Belki bir zaman sonra bilgisayar parçaları için de böyle kısıtlamalar gelir. Bazıları buna kızabilir ama sırf biraz daha güçlü bir sistem için fazladan 100 watt tüketmek bu dünyaya keyfi işkence etmek demek.

21 Haziran 2009 Pazar

Konuşmak ayrı bir sanat

Bugün shiftdelete.net isimli sitede gezerken benim kullandığım güç kaynağıyla ilgili bir video incelemesi gördüm. Güç kaynağıyla ilgili yorum yapmayacağım ama Ecevit Bıktım'la ilgili birşeyler söylemek istiyorum. Oldukça ilginç bir isme sahip olan bu arkadaşı bilgisayar ve teknolojiyle ilgilenenler yakından tanırlar. Ecevit Bıktım pek çok bilgisayar dergisinde donanım editörlüğü ve yazarlık yapmıştır, bu konunun duayen isimlerindendir. Bilgisine diyecek yok yani. Bilgisi iyi de, konuşma kabiliyeti hiç yokmuş Ecevit Bey'in. Ben buna da karşı değilim. Beceri yoktur, kamera karşısında konuşamaz. Peki bu sitenin ekibinde hiç mi konuşabilen kimse yok? Sonuçta birkaç dakikalık bir inceleme, önceden hazırlanmış metinden okunuyor. Hiç bilgisayardan anlamayan birisi de olsa, aynı metni okuduktan sonra sorun yok. Peki madem konuşamıyor, neden Ecevit Bıktım'da ısrar ediliyor? İncelemeyi beğendim ama Ecevit abimiz daha çok inceleme ve yazma kısmıyla ilgilense, yani iyi bildiği işi yapsa daha güzel olacak. Merak edenler incelemeyi buradan izleyebilirler.

Güç kaynağına gelirsek, ben geçen sene bunu korka korka almıştım. Hem güçlü bir güç kaynağı almak istiyordum, hem de servet ödemek istemiyordum. Piyasada 20$ civarına satılan telefon adaptöründen bozma güç kaynaklarına gıcık olduğumdan markalı birşey almaya karar verdim. Bir süre aradıktan sonra LC-Power markasını buldum. Çin malı ama kalitesi güzel. Diğer modellerini de bu model kadar tavsiye ederim. Sessiz ve kaliteli, fiyatı da makul seviyede. Tabii ki 100$ üzeri fiyatla satılan süper kalite güç kaynakları gibi değil ama, normal kullanıcının işini her türlü görür. Teknik detaylara girmiyorum zaten Ecevit abimiz videoda güzelce anlatmış. Ah bir de konuşabilse...