Fırtına kuşu ömrünün sonuna geldi: Mozilla artık yeni Thunderbird yapmayacak

Mozilla Vakfı açık kaynaklı e-posta istemcisi Thunderbird'ü geliştirilmeyi durduracağını açıkladı. Mitchell Baker isimli Mozilla yöneticisi kendi blogundan yaptığı açıklamada Thunderbird'ün bundan sonra sadece bir büyük güncelleme alacağını (versiyon 14 oluyor sanırım), bu güncelleme sonrasında da sadece güvenlik güncelleştirmeleri alarak temelde aynı kalacağını belirtti. Bunun sebebi olarak insanların Thunderbird'ü basitliği için kullanmaları, daha komplike işler için daha modern web tabanlı haberleşme yöntemlerini seçmeleri olarak gösterilmiş. Hal böyle olunca Thunderbird'ün daha komplike özellikler kazanması da gereksiz hale geliyor. Thunderbird'ü geliştirmek yerine diğer projelere (Firefox ve yeni çıkaracakları mobil işletim sistemi) yoğunlaşacaklarmış. Bir Thunderbird kullanıcısı olarak bu duruma biraz üzüldüm, ama kararı da yerinde buldum. Sonuçta ben de Thunderbird'ü olabildiğince basit şekilde kullanıyorum, eklenen ekstra özellikler de programı ağırlaştırmaktan başka bir işe yaramıyor bana göre. Sade kalsın, stabil olsun, güvenli olsun, bana yeter. Çoğu kullanıcı da benim gibi düşünüyor sanırım. Ben yine de Thunderbird kullanmaya devam edeceğim, bu halinden de gayet memnunum. İleride daha iyi bir alternatif çıkarsa o zaman fikrim değişebilir tabi.

Mozilla mobil işletim sisteminin ilk görüntülerini yayınladı

Yanda gördüğünüz şey fazlaca basit bir Android teması değil. Bu aşırı sade görünüm Mozilla'nın mobil işletim sistemi Gaia'ya ait. Severek kullandığımız Firefox ve Thunderbird'ü yapan Mozilla bu sefer de cep telefonlarına güç verecek bir işletim sistemi geliştirmiş. Aslında Google'ın ChromeOS işletim sistemine benzer şekilde tarayıcı tabanlı olan bu mobil işletim sisteminin ismi Gaia. Altyapı olarak Google'ın fazlasıyla popüler Android platformu seçilmiş, ama bu iki işletim sisteminin aynı olduğu anlamına gelmiyor. Sadece Gaia Android'in de kullandığı mobil Linux çekirdeğini ve bazı dosyaları kullanacak, o kadar. Mozilla geliştiricileri Gaia'nın HTML5 desteği sayesinde harika bir web deneyimi sunacağını söylüyorlar. Geliştiricilere göre Mozilla şimdiden bir telefon üreticisiyle Gaia kullanan modeller konusunda anlaşmış durumda, ama bu firmanın hangisi olduğu söylenmiyor. Tabi burada önemli olan şey Gaia'nın yetenekleri değil, uygulama desteği. Eğer uygulama desteği yetersiz olursa Gaia dünyanın en harika işletim sistemi bile olsa kimse tarafından tercih edilmez. Tıpkı Nokia N9 ve MeeGo gibi, kısır bir şekilde desteğinin sonlandırılmasını bekler... Bu yüzden Mozilla işletim sistemiyle uğraştığı kadar yan uygulamalarla da uğraşmalı, uygulama geliştiricileri kendi platformuna çekmeye çalışmalı. Gaia kullanan mobil cihazların bu yıl içerisinde piyasaya çıkması bekleniyor.

Mozilla Firefox 9 çıktı!

Mozilla'nın açık kaynaklı kullanıcı dostu tarayıcısı Firefox yeniden güncellendi. Firefox 9'da JavaScript motoru geliştirilmiş, Type Interface özelliği eklenen JavaScript motoru eski versiyona göre ortalama %30 daha hızlı çalışıyormuş. Tabi bunu Mozilla söylüyor, henüz bir test sonucu yok. Bazı kod tipleriyle uyumluluk arttırılmış ve HTML5 desteği geliştirilmiş. Bunlar haricinde MacOS X Lion için bazı özellikler eklenmiş, ama bunlar tarayıcı değiştirtecek kadar önemli şeyler değil. Burada benim dikkatimi çeken başka birşey var: aşırı bellek kullanımına karşı herhangi bir düzenleme yapılmamış. Mozilla son birkaç versiyondur hep Firefox'un aşırı bellek kullanımı sorununu çözmeye çalışıyordu, her çıkan sürümde bu sorunun çözüldüğü iddia ediliyordu. Görünüşe göre ya aşırı bellek kullanımı sorunu çözülmüş, ya da Mozilla vazgeçip uğraşmayı bırakmış. Neyse, deneyip göreceğiz. Eğer Windows kullanıyorsanız Firefox 9'u şuraya tıklayarak indirebilirsiniz. Apple kullanıcıları şuraya, Linux kullanıcıları da buraya tıklayarak yeni sürümü indirebilirler.

Firefox 7 Final sürümü

Popüler web tarayıcı Firefox'un 7. sürümü resmi çıkış tarihinden önce Mozilla'nın FTP sunucularına düştü. Yeni sürümde performans açısından geliştirilen Firefox'ta bazı stabilite sorunları da giderilmiş. Bellek kullanımı (Firefox'un çözülemeyen problemi) bu sürümde düşürülmüş. Tabi Mozilla böyle diyor, gerçekten düştü mü göreceğiz. Son 3 sürümde hep düşürüldüğü söylendi ama bir türlü düşmedi. Neyse, inşallah bu sürümde aşırı bellek kullanımı sorunu kalmamıştır. Mozilla bu konuda bir geliştirme daha yapmış: Firefox 7'ye aktif bir performans geri bildirim aracı eklemiş. Eğer kullanıcı onaylarsa Firefox 7 hangi siteyi ne kadar sürede açtığını ve ne kadar kaynak kullandığını Mozilla'ya bildirecek, böylece Firefox geliştirme ekibi yeni sürümleri hazırlarken sorunları bilecek ve daha fazla veriye sahip olacak. Bunların haricinde yeni sürümde sayfa oluşturma motoru geliştirilmiş ve performansı arttırılmış. Bunların haricinde yer imlerinin ve şifrelerin senkronizasyonuyla ilgili bazı geliştirmeler yapılmış. Birkaç küçük yenilikten daha bahsediliyor ama bunlar biraz fazla teknik şeyler, son kullanıcının pek ilgisini çekecek özellikler değil. Firefox 7'nin Windows için Türkçe sürümünü buradan, İngilizce sürümünü ise şuradan indirebilirsiniz. Linux kullanıcıları ise Türkçe için buraya, İngilizce için de şuraya tıklayarak Firefox 7'yi indirebilirler.

Firefox 5 çıktı (ya da çıkmak üzere)

Mozilla vakfının geliştirdiği popüler açık kaynaklı web tarayıcısı Firefox'un 5. sürümü Mozilla'nın FTP sitesinde yerini aldı. Yeni sürümde bazı güvenlik sorunları giderilmiş, ayrıca Firefox 4'ün en önemli sıkıntısı olan aşırı yüksek bellek kullanımı sorunu halledilmiş. Java ve genel tarayıcı performansı da arttırılmış. Arayüzde fazla değişiklik yok, bu yüzden yeni bir görünüm beklememek lazım. Firefox 5 henüz Mozilla'nın resmi sitesinden veya otomatik güncelleme üzerinden indirilemiyor. Birkaç gün içerisinde (belki yarın, belki yarından da yakın) resmi olarak tanıtılacaktır. Eğer herkesten önce denemek istiyorsanız şuraya tıklayarak İngilizce sürümü indirebilirsiniz. Türkçe sürüm için biraz daha beklememiz gerekecek.

Sekmelerle başı dertte olanlara: Tab Candy

Firefox geliştiricilerinden Aza Raskin popüler tarayıcı için hazırladıkları yeni projenin videosunu yayımladı. Tab Candy isimli bu proje doğrudan Firefox'un içine mi eklenir, yoksa sonradan indirilebilir bir eklenti olarak mı sunulur, henüz bilinmiyor. Tab Candy sayesinde tarayıcı sekmeleri gruplandırılabilecek, gruplar kolayca yönetilebilecek. Böylece farklı konularla ilgili sekmeler birbiriyle karışmayacak. Üstelik, bu gruplar cep telefonu veya diğer bilgisayarlarla senkronize edilebilecek, başkalarıyla paylaşılabilecek. Sekme grupları arasında arama yapılabilme özelliği de unutulmamış. Aynı anda pek çok sayfayı birden görüntüleyen, sekmeleri ekrana sığmayan kişiler Tab Candy sayesinde tarayıcı penceresindeki karışıklıktan kurtulacak. Aşağıda Aza Raskin'in Tab Candy'yi tanıttığı videoyu izleyebilirsiniz. Henüz geliştirme aşamasında olan Tab Candy umarım yakın zamanda kullanıcıların beğenisine sunulur, ben de netbookumun dar ekranında 1cm genişliğindeki sekmelerin arasında kafayı yemekten kurtulurum.

Editörün notu: Görüntülerin bir Apple'dan alınmış olmasına biraz şaşırdım. Ben böyle bir projenin geliştirilmesinde PC kullanılır diye düşünmüştüm. Apple ile açık kaynak pek iyi geçinen bir çift değil sonuçta...

Mozilla için bir öneri

Üçüncü milleniumun ilk on yılını devirdik. Ecnebiler buna "decade" diyor. Bizde bu kelime nesil anlamına geliyor ama burada kullanınca pek uymuyor. Bu yüzden "on yıl" demek daha makul. 2000 ile 2009 arasındaki ilk on yılın en çok öne çıkan yazılım firmalarından biri Mozilla. Kar amacı gütmeyen bir firma olan Mozilla (aslında firma değil vakıf) hepimizin yakından tanıdığı Firefox internet tarayıcısının ve Thunderbird e-posta istemcisinin yaratıcısı. Bunun haricinde Seamonkey gibi farklı ürünleri de var. Kullanıcı dostu arabirimleriyle özellikle gençler arasında tutulan yazılımlar hazırlıyorlar. Ben de lüzumsuz şeyleri düşünüyorum ya, işte yine böyle düşünürken aklıma bir fikir geldi.

İnsanların en çok kullandığı yazılımlar sıralamasında internet tarayıcılarından sonra multimedya oynatıcılar ve ofis programları gelir. Multimedya konusu zaten yeterince kalabalık ama ofis yazılımları bana göre hala bakir bir konu. Büyük üretici olarak MS hala standartları belirliyor, MS Office neredeyse pazarın tamamı tarafından kullanılıyor. Ücretli ve ücretsiz pek çok alternatifi de var. Yine de bu alternatiflerden hiçbirisi (OpenOffice dışında) MS Office ile kapışacak kadar güçlü değil. OpenOffice ise çok başarılı olmasına rağmen eski tarz arayüzü ile genç kullanıcılara çekici gelmiyor. Benim aklıma gelen şey şu: Neden Mozilla bir ofis paketi hazırlamıyor? İçerisinde kelime işlemci, hesap tablosu ve sunum hazırlama programları barındıran, gerektiğinde Firefox ve Thunderbird ile entegre çalışabilen kullancı dostu hızlı ve hafif bir ofis pakedine kim hayır diyebilir? Altyapı olarak OpenOffice altyapısı kullanılabilir. Eklenti ve tema desteğiyle başında saatler geçirdiğimiz ofis yazılımları sıkıcı olmaktan kurtulabilir. Tüm bunlar ücretsiz sunulduğunda piyasada bomba etkisi yaratacaktır. Aynı Firefox'un IE karşısında yarattığı etki gibi...

Neden bu kadar emin konuşuyorum biliyormusunuz? Firefox öncesinde şimdilerde Seamonkey olarak anılan standart Mozilla tarayıcı paketi vardı. Pek tutulmamıştı, insanlar IE'den vazgeçmek için yeterli bir sebep görmüyorlardı. Sonra aynı altyapıyı kullanan Firefox çıktı ve Mozilla yeniden doğmuş oldu. Bugün IE'den sonra en çok kullanılan tarayıcı Firefox ise, her geçen gün de arayı kapatıyor ise, bu başarı şansa bağlanamaz. Aynı formül ofis paketlerinde de uygulanabilir ve uygulanmalıdır. Mozilla bu iş için çok uygun bir firma. Yapabilirler ve eğer güçlenmek istiyorlarsa yapmalılar.

Mozilla ayıba devam ediyor!

Geçtiğimiz günlerde popüler tarayıcısı Firefox'un 3.51 sürümünü çıkartan Mozilla, Türkçe dil desteğiyle ilgili hiçbir güzellik yapmıyor. Tamam, tarayıcı bu haliyle de gayet güzel kullanılıyor, hatta hiçbir sorun yok ama yine de hala beta etiketi taşıması ve tamamlanmış sürümler arasında yer almaması düşündürücü. Zaten tam sürüm olsa, Firefox'u açtığınızda otomatik olarak "yeni güncellemeler var" diyerek güncelleme için onay ister. Türkçe sürümde bu olmuyor maalesef, çünkü Türkçe Firefox'un yeni sürümü hala tamamlanmış gözükmüyor. Ayıp ediyorlar, beni de üzüyorlar. Zaten Google Chrome da kıl etti beni, güncellemelerde sorun çıkartıyo. Altı üstü bir tarayıcı yapacaklar onu bile beceremiyorlar. Ayıp be... Hem de çok ayıp. Buradan Mozillayı kınıyorum ve en yakın zamanda bu gafletten dönerek ayıbını düzeltmesini temenni ediyorum.

Ayıp ediyorsun Firefox!

Hakikaten ayıp ediyor, beni çok kızdırıyor. Aşağı yukarı 1 hafta önce Firefox'un beklenen büyük güncellemesi oldu, 3.5 sürümü yayımlandı. Tarayıcı teknolojisinde büyük yenilikler getiren bu sürümün betaları zaten aylardır meraklıları tarafından kullanılıyordu. Ben de bu sayfalarda kendisi hakkında övgü dolu birşeyler yazmak için hazırlanıyordum. Gelin görün ki Firefox, daha doğrusu yapımcısı Mozilla biraz ayıp etti. Gerçi o ayıbı onlar mı etti yoksa Mozilla'nın Türkiye bölümü mü etti bilemiyorum.

Bahsettiğim ayıp, Firefox 3.5'in final sürümünün Türkçe olarak hala yayımlanmamış olması. Şimdi işin meraklıları hemen atlayacaklar, "yayımlandı çoktan, ben indirip kurdum bile" diye. Kardeşlerim, o sizin indirip kurduğunuz ismi değiştirilmiş 3.5rc sürümüdür. O sürüm final değil, Release Candidate yani yayımlanma adayı. Final sürümüne oldukça yakındır, ama bazı farkları vardır. Gerçek final sürüm yayımlandığında zaten Firefox'un "yardım" sekmesinde "güncellemeleri kontrol et" seçeneğine tıkladığınızda yeni sürüm var diye kendisi haber verir.

Neredeyse tüm diller için gerçek final sürümü yayımlanmış. Bunlar arasında Galiçyaca, Gujarati dili, Kannada dili (Kanada değil), Marathi dili ve Kürtçe gibi diller var. Son yazdığımı küçümsediğimi sanmayın, yanlış anlaşılmak istemem. Ben zaten bu dillerin (ve onları konuşanların) hiçbirini küçümsemiyorum ama herhangi bir ülkenin resmi dili bile olmayan diller için Firefox yayımlanıyor, Türkçe hala beta sürüm olarak kalıyor. Aşağıda onun da linki var, ama uyarı da var: Bu yerel sürümler betadır ve çeviri hataları içerebilirler. Bakın güzel Türkçe'mizle aynı kaderi paylaşan diğer dilleri yazayım da durumun vahimliğini anlayın. Malayalam, Oriya, Romansh ve Tamil dilleri. Umarım siz de Mozilla'nın ne kadar ayıp ettiğini anlamışsınızdır.

Bahsettiğim rezaleti (eğer siz bunları okurken düzeltilmediyse) şuraya tıklayarak siz de görebilirsiniz. Ben bir an önce bu ayıbın düzeltilmesini istiyorum ve düzeltmedikleri her an için sorumluları kınıyorum, sorumlular her kimse. Elin Marathilisi bile (ülkelerinde internet varmı onu bile bilmiyorum) kendi dilinde son sürüm Firefox kullanıyor, Türkiye gibi internet kullanımının (tabii ki genç nüfus içerisinde) yüksek olduğu bir ülkenin vatandaşları bu imkana sahip olamıyor. Internet Explorer zaten seçenek değil, ama bir yanda Chrome, diğer yanda Opera var. Safari ise karşıdan el sallıyor. İlk çıktığından beri desteklediğim tarayıcı böyle umursamazlıklar yaparsa ben de diğerlerinin çağrısına cevap verebilirim. Nikah kıymadık ya Mozilla'yla...